۱- مزاج گرم و خشک (صفرا)
👈الف ـ خصوصيات جسمي:
- اين افراد لاغر اندام هستند.
-رنگ چهره و سفيدي چشم آنان به زردي مي زند.
-پوستي گرم و خشک دارند.
-گرمايي هستند و تحمل فصل تابستان را ندارند.
-عطش زياد و دهاني خشک دارند.
-بهترين فصل براي ايشان فصل زمستان است.
- تمايل به خوردن ترشي ها مثل لواشک و سرکه و هم چنين غذاهاي سرد مثل خيار و کاهو دارند و به خوردن خوراکي هاي شيرين کمتر تمايل نشان مي دهند.
- کم خواب هستند.
👈ب ـ خصوصيات رواني:
- زود عصباني شده و زود هم آرام مي شوند.
-افرادي پر جنب و جوش، پر انرژي، باهوش و پر حرف هستند.
۲- مزاج گرم و تر (دم)
👈الف ـ خصوصيات جسمي:
-اين افراد درشت اندام بوده، داراي پوستي سرخ و سفيد و مو هاي پر پشت هستند.
-نبض پر و قوي دارند.
-اين افراد نه تحمل گرماي زياد دارند و نه تحمل سرماي زياد، ولي در کل تحمل سرمابرايشان راحت تر است.
-خواب خوبي دارند گرچه تحمل بي خوابي هم برايشان راحت است.
- پوست بدن ايشان گرم، مرطوب و نرم است.
-علاقه به شيريني و ترشي دارند و تقريبا همه نوع غذا را مي خورند.
👈ب ـ خصوصيات رواني:
-انسان هايي شجاع و جسور بوده، معمولا پيشرو و رهبر گروه مي باشند.
- بطور معمول انسان هاي آرامي هستند ولي سعي کنيد از ظرفيت آن ها سو استفاده نکنيد چرا که هنگام عصبانيت ممکن است رفتارهاي مخاطره آميز داشته باشند.
۳) مزاج سرد و تر (بلغم)
👈الف ـ خصوصيات جسمي:
-اين افراد چاق و پر چربي هستند.
- پوست سفيد و موهاي کم پشت دارند.
-تشنه نمي شوند و دهان مرطوبي دارند.
-خواب زيادي دارند.
- تمايل به مصرف گرمي ها مثل شيريني و ادويه دارند و تمايل به خوردن سردي ها از جمله ترشي از خود نشان نمي دهند.
-فصل زمستان فصل بدي برايشان مي باشد.
👈ب ـ خصوصيات رواني:
- اين افراد کم انرژي و کند هستند.
-معمولا صبور و آرام هستند و کمتر عصباني مي شوند.
۴) مزاج سرد و خشک (سودا)
👈الف ـ خصوصيات جسمي:
- اين افراد اندامي لاغر دارند.
-خواب اين افراد کم بوده و بيني خشکي دارند.
-به شيريني و گرمي ها نسبت به سردي ها تمايل بيشتري دارند.
- بيشتر تمايل به هواي گرم دارند و در فصل بهار راحت ترند.
👈ب ـ خصوصيات رواني:
- فصل پائيز براي ايشان فصل نامطلوبي است.
-سوداوي مزاجان افرادي دقيق،منظم،دور انديش و محاسبه گر هستند.
-صفرا ترشحات کبد است که رنگ آن زرد که جزء آتش بوده گرم و خشک است و گرما ي زياد توليد مي کند.
💠بيماري صفرا:
کساني که صفرا زياد توليد مي کنند
 – سردرد
 – شقيقه نبض مي زند
–زردي سفيدي چشم
– طعم دهانشان تلخ شده
– سياهي رفتن چشم
 –سرگيجه
– ترش کردن گلو ، وقتي صفرا داخل معده بيايد
 – تشنگي
 – سوزش جگر زير دنده راست آنها خيلي گرم است و حداقل دو درجه تب دارند و لبهاي آنها دچار خشکي بوده
– پوست سرشان ترک خورده و مي سوزد و بعنوان شوره و حتي ريشه مژه ودورپلک سوخته و پوسته پوسته مي شود
– موها تک تک مي ريزد
 – پوست زبر
– رنگ ادرار زرد تيره
– ابرو مي ريزد
– علاقه زياد به آب يخ و يخ
 – تند خو بهانه گير
🍀علت:غذاهاي چرب و شيرين صفرا را زياد مي کند.
 – ديدن خواب هولناک افتادن از بلندي
–جنگ و ستيز
🔰غذاهاي مضر براي صفرا مزاج ها:
 – پرخوري
 – بعد از غذاي مختصر دوباره غذا
 – خوردن  آش رشته
– ماکاروني سير (مطلقا ً نخوريد مزاج کبد گرم و تر است و سير تبديل به آتش شده و بيمار حالش بد مي شود )
- شيريني
🔰درمان:
انار وشاتوت بهترين دارو است . زرشک – تمشک – زرد آلو – هلو – خيار – کاهو – هويج – روغن زيتون – کنجد – سيب – گلابي – سوپ جو – کدو خورشتي – خوراک قارچ – کدو حلوايي – اسفناج – گشنيز – نخود فرنگي – عدس – ماش – جو دو سر - ليمو عماني
💠سوداوي:
سودا سرد وخشک از جنس خاک و رسوب خون است و PH=6 است و طحال توليد مي شود وطحال را فعال مي کند .PH خون بايد بالاي 7 باشد و اگر به 7 برسد به حالت اغماء و غش مي رود.
🔰اگر سودا زياد شود طعم دهان شور مي شود
 – کابوس مي بيند و دچار افسردگي و خستگي مي شود
 –بوي عفونت دهان
- خود خوري
 –يبوست شديد هفته اي يکبار
 – فکر زياد بدون آنکه بداند
 – لاغري
– بي نشاطي
- ادرار تيره خاکستري مي شود
– مدفوع قيري وسياه
 – سوزش هنگام دفع ادرار
- حالت تهوع
–خارش زياد بدن وترک خوردن پوست
– حس تاريکي چشم و شب کوري
 – تيرگي رنگ پوست وصورت
– سوزش معده
– قلنج معده
🍀علت:غذاهاي مانده وبيا ت وشور ونمک سود ، سودا را زياد مي کند.
🔰غذاي مضر براي سوداوي مزاج ها:
عدس – نوشابه با غذا – ماهي دودي – غذاي مانده و بيات – نمک سود – خيارشور – گوشت پير (رنگ قرمز تيره ) –پنير نبايد بخورند.درمان:خوردن غذاي گرم و تر - ملين – سوپ جو (با پاچه گوسفند – کمي زنجبيل – زعفران ) بعد از سلامتي عسل وقدومه شيرازي مرتب استفاده کنيد – توت - با آب گرم طهارت کند – انجير- خرما – کشمش – هل – دارچين – زيره – زعفران
💠بلغمي:
بدن عليه خودش انقلاب مي کند و رماتيسم مفصلي مي آورد.
مثل کشک و آب يا سفيده تخم مرغ است و مربوط به سيستم لنفاوي يا سيستم ايمني است.
 از جنس آب و سرد و تر است و کساني که سردي زياد بخورند (ماست ترش) بلغم فعال مي شود.
 و زير چشم پف کرده
– مزه دهانشان ترش مي شود
– پوست شل و ول و سفيد و آبکي مي شود
- لک قهوه اي در سفيدي چشم و سردي دست و پا و پا درد و زانو درد
– پوست مقطعي سفيد مي شود (برص) و موها زود سفيد مي شود
– لرزش دست و پا (پارکينسون) دير هضم شدن غذا
– درد معده
– جاري شدن آب از دهان در خواب
– تنگي نفس موقع خوردن غذا
– قلنج مي کنند و دوست دارند ماساژ بدهند
–درد کمر و بين شانه ها و گرفتگي ماهيچه پشت گردن
– کسل و خواب آلود
 –دفع ادرار زياد همراه با فشار ضعف مثانه.
– دچار تپش قلب وقتي از خواب بيدار مي شوند
– رقيق بودن آب بيني
– ترشح بيني
– سرفه زياد
- فراموشي
🍀علت:غذاهاي لبنيات و ترشي و سرکه بلغم را زياد مي کند.
🔰غذاهاي مضر براي بلغمي مزاج ها:
لبنيات – ترشي – ليته – شور – سيب زميني – عدس – قارچ – گوشت گاو و گوساله – گوشت سفيد (براي رماتيسمي ها بد بوده و درد را زياد مي کند) – چاي – قهوه – نسکافه – ميوه ترش و کال – نارنگي –کيوي –گرمک (سرد است) خيار پوست کنده – ليمو شيرين – سوپ جو با زنجبيل
🔰درمان:
گوشت (شتر – گوسفند – کبوتر – سار – گنجشک ) – ادويه جات ( هل – دارچين – زنجبيل – زيره – زعفران – زنيان – سرنجان – خولنجان – سير – موسير – خردل ) – سبزيجات ( کرفس – نعناع – ريحان – جعفري – ترخون – مرزه ) – کلم – مارچوبه – هويج – کدو حلوايي – ليمو ترش – گندم – نخود – گردو هندي – قدومه شيرازي
💠دموي:
-از جنس هوا و گرم و تراست و براي رساندن غذا و اکسيژن به سلولها است و اگر زياد شود مزه دهان شيرين مي شود
– سرسنگين شده
– چرت زدن
 – کش آمدن آب دهان
– کم حواس
– زبان قرمز مي شود مثل آنکه رب انار يا زرشک خورده باشد و بدن دچار خارش و دمل و جوش ريز بيشتر در گردن بين کتف شده از لثه خون مي آيد و مضطرب مي شود.
🍀علت:پر خوري و خوردن بيش از حد، خون را زياد مي کند.
🔰غذاي مضر براي دموي مزاج ها:
پرخوري – بادنجان – غذاي نشاسته اي – آب يخ – شيريني – غذاي ممنوعه
🔰درمان:
ناشتا ( خاکشير –بالهنگ – تخم ريحان – تخم مل – قدومه شيرازي – بالنگو- اسفرزه ) يکي از اينها را در آب